Jarosław Dymek

Badanie wykonane przez firmę SW Research pokazuje, że poprawiła się świadomość Polaków, jeśli chodzi o wymianę opon z letnich na zimowe i odwrotnie. Zmienia je 83,5% polskich kierowców. Co z pozostałymi? Na szczęście większość z nich (12,5%) używa opon całorocznych. Niestety, zdarzają się jeszcze kierowcy, którzy przez cały rok jeżdżą na oponach zimowych (1,7%) lub letnich (0,5%). Co w sytuacji, kiedy któryś z tych kierowców spowoduje kolizję, nie mając odpowiedniego ogumienia? Czy towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaci odszkodowanie z polisy OC?

Odszkodowanie z polisy OC przy braku zimowych opon

Czy kierowcy jeżdżący w zimę na letnich oponach mogą się obawiać, że ubezpieczyciel nie zgodzi się wypłacić odszkodowania z ich polisy OC, gdy spowodują kolizję? Zanim odpowiemy na to pytanie, trzeba przypomnieć bardzo ważną kwestię. W Polsce nie ma prawnego obowiązku zakładania zimowego ogumienia. Wielokrotnie już ogłaszano plany wprowadzenia ustawy, która nakazywałaby taką zmianę opon, ale pozostało to w sferze projektów. Na razie nie możemy zatem dostać mandatu za brak „zimówek”.

Skoro nie ma obowiązku zmiany opon na zimowe, to czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania z polisy OC?

OC to ubezpieczenie obowiązkowe, którego zakres jest ściśle regulowany przez prawo. Towarzystwo ubezpieczeniowe nie może odmówić wypłaty odszkodowania z OC bez względu na to, na jakich oponach jechał sprawca kolizji. Nie ma po prostu takiej podstawy prawnej. Inna sprawa, że kierowca naraża bardziej siebie i innych uczestników ruchu, gdy ma opony nieodpowiednie do pogody.

Jak to wygląda w przypadku ubezpieczenia AC?

Jazda na nieodpowiednich oponach nie ma zatem wpływu na odszkodowanie z polisy OC. Jak to wygląda jednak w przypadku dobrowolnego ubezpieczenia AC? Tutaj sprawa jest bardziej skomplikowana. W takim wypadku ubezpieczyciele  odmawiają wypłaty odszkodowania z polisy AC, albo znacznie je obniżają. Powołują się przy tym na dwa przepisy Kodeksu cywilnego. Pierwszy z nich (art. 362) brzmi: „Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron”, a drugi (art. 827 par. 1) to: „[…] w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie nie należy się, chyba że umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej”. Ubezpieczyciele traktują więc jazdę bez zimowych opon jako rażące niedbalstwo i powołują się na to, że w takim przypadku ubezpieczony przyczynia się do powstania szkody albo zwiększenia jej rozmiarów.

Obowiązek zmiany opony zimowych w Europie

W Polsce nie ma obowiązku jeżdżenia na zimowych oponach, ale należymy pod tym względem do grona niewielkiej grupy państw. W większości europejskich krajów jazda na „zimówkach” jest obowiązkowa. Należy o tym pamiętać, szczególnie jeśli planujemy podróż za granicę. Brak takich opon może skończyć się wysokim mandatem w przypadku policyjnej kontroli. To jednak nie wszystko. W niektórych krajach (np. Austria) policjant może uznać, że przez brak zimowych opon auto stanowiło duże zagrożenie dla innych uczestników ruchu. Wtedy nie kończy się tylko na mandacie, ale dodatkowo trzeba będzie zapłacić bardzo wysoką karę. Warto jednak dodać, że nawet w przypadku kolizji za granicą bez zimowych opon, polski ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie z polisy OC (Zielona Karta poza krajami Unii Europejskiej).

 

Dlaczego warto zmieniać opony na zimę?

Opony należy dostosowywać do odpowiedniej pory roku. To ważne szczególnie w czasie zimy, gdy warunki panujące na drodze mogą być bardzo trudne i niebezpieczne. Zimowe opony mają za zadanie ułatwić jazdę w takich warunkach. Budowa takich opon jest inna niż letnich. Są one przystosowane do pracy w temperaturze poniżej 7 st. C. Mają w swoim składzie więcej krzemionki, która sprawia, że nie twardnieją na mrozie i tym samym nie zmniejsza się ich przyczepność. Do tego bieżnik „zimówek” składa się z wielu lamelek i dużych kostek, dzięki czemu nie tracą przyczepności na śniegu i lodzie. Opony zimowe zapewniają w trudnych warunkach lepszą sterowalność auta, lepsze przyspieszenie, a przede wszystkim skuteczniejsze hamowanie (dwukrotne zmniejszenie drogi hamowania w stosunku do opon letnich).

 

Kiedy wymieniać opony?

Wielu kierowców decyduje się na zmianę opon na zimowe już w październiku. To bardziej przyzwyczajenie niż sztywny termin. Decyzja o zmianie opon powinna zależeć tak naprawdę od warunków pogodowych. Zaleca się, aby zmienić opony na zimowe, gdy średnia temperatura spadnie i zacznie się utrzymywać poniżej 7 st. C. Analogicznie, gdy wiosną temperatura będzie się utrzymywała powyżej 7 st. C, trzeba przejść na opony letnie. Ważne jest także, żeby zmienić na zimowe wszystkie cztery opony. Gdy ograniczymy się tylko do dwóch przednich, tył auta będzie uciekał w czasie hamowania lub skręcania. Natomiast założenie „zimówek” tylko na tył pozbawi przód pojazdu sterowalności.

 

Brak opon zimowych nie może być podstawą odmowy wypłaty odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia OC. Może to być jednak problem w przypadku polisy AC. Warto także pamiętać, że opony zimowe zwiększą nasze bezpieczeństwo na drodze, a na tym nie warto oszczędzać.