Umowa użyczenia samochodu, czyli jak bezpiecznie pożyczyć komuś samochód

Aktualizacja:
Sale agent  deal to agreement successful car loan contract with

Umowa użyczenia samochodu to umowa nazwana i uregulowana w Kodeksie cywilnym w artykułach 710–719. Właśnie w tymże kodeksie znajdziemy informacje niezbędne do tego, by zawrzeć prawidłowo skonstruowaną i ważną umowę użyczenia. Język kodeksów prawnych jednak nie należy do najłatwiejszych, dlatego też podpowiemy, jak powinna wyglądać umowa użyczenia i co musi się w niej znaleźć.

Umowa użyczenia a umowa najmu

Umowa użyczenia różni się od umowy najmu czy dzierżawy. Zasadniczą różnicą jest to, że umowa użyczenia ma charakter nieodpłatny, podczas gdy pozostałe dwa rodzaje umów obejmują płatność za wynajmowany czy dzierżawiony przedmiot. Jeśli więc chcemy, aby osoba bądź firma ponosiła koszty za użyczenie auta, musimy podpisać umowę najmu lub dzierżawy. Umowa użyczenia obowiązuje wówczas, gdy nie pobieramy płatności za udostępnienie przedmiotu biorącemu. 

Czy umowa użyczenia musi być zawarta na piśmie?

Umowa użyczenia nie musi być zawarta na piśmie. Może być umową dorozumianą lub ustną. Umowa ustna ma taką samą moc prawną jak umowa pisemna. Mimo wszystko warto jednak zadbać o to, aby umowa użyczenia została zawarta na piśmie. Dzięki temu będzie mogła posłużyć jako dowód w przypadku potencjalnych sporów.

Strony w umowie użyczenia

W umowie użyczenia samochodu mamy do czynienia z dwiema stronami: użyczającym i biorącym. Użyczający to podmiot, który zezwala biorącemu na korzystanie z samochodu na podstawie sporządzonej umowy. Co ciekawe, użyczający nie musi być właścicielem pojazdu, który przekazuje biorącemu. Może być on najemcą samochodu. Kiedy użyczający nie jest właścicielem auta, to właściciel samochodu powinien kierować wszelkie roszczenia właśnie do użyczającego, a nie biorącego.

W umowie użyczenia powinny znaleźć się dane, które pozwalają na identyfikację obu stron. W przypadku osób prywatnych będą to następujące informacje:

  • imię i nazwisko,
  • adres,
  • pesel lub numer dokumentu tożsamości.

Umowa użyczenia pojazdu na działalność gospodarczą powinna zawierać:

  • nazwę przedsiębiorstwa i adres siedziby, 
  • numer NIP,
  • imię i nazwisko osoby uprawnionej do reprezentacji,
  • numer REGON i KRS (opcjonalnie).

Przedmiot umowy użyczenia

Przedmiotem umowy użyczenia samochodu jest oczywiście auto, a zatem rzecz ruchoma. W sporządzanym dokumencie należy zawrzeć wszystkie dane, które pozwolą na identyfikację użyczonego pojazdu. Będą to:

  • numer rejestracyjny,
  • model i rocznik,
  • moc oraz pojemność silnika, 
  • kolor,
  • ogólny opis samochodu.

W umowie musimy też opisać stan pojazdu w chwili użyczania auta. Jeśli użyczający zatai wady samochodu, zobowiązany jest do naprawienia szkody, którą wyrządził biorącemu przez to, że nie zawiadomił go o wadach, choć o nich wiedział. Obowiązek ten wynika z art. 711 k.c.. Wyjątek stanowią wady, które biorący mógł zauważyć już na pierwszy rzut oka. 

W umowie użyczenia możemy też opisać sposób używania samochodu. Jeśli auto ma być wykorzystywane wyłącznie w granicach Polski lub nie chcemy, by biorący przekroczył daną liczbę przejechanych kilometrów, musimy zawrzeć to w dokumencie. W przeciwnym razie auto będzie mogło być używane w sposób odpowiadający jego właściwościom i przeznaczeniu. 

Umowa użyczenia domyślnie nie zezwala na korzystanie z samochodu przez osoby trzecie. Może go wykorzystywać wyłącznie biorący, wymieniony w umowie. W przypadku gdy chcemy zezwolić na to, by auto było używane również przez osoby trzecie, powinniśmy zawrzeć taką informację w dokumencie. 

Przeczytaj także: Wspólne przejazdy a ubezpieczenie: jak działa carpooling?

Czas trwania umowy użyczenia

Czas trwania umowy użyczenia może być oznaczony lub nieoznaczony. W przypadku dokumentu z czasem oznaczonym użyczenie kończy się wraz z upływem wskazanego terminu, a biorący jest zobowiązany do zwrócenia samochodu. Jeśli zaś podpiszemy umowę na czas nieoznaczony, musimy zawrzeć w niej informacje o okresie wypowiedzenia. Zgodnie z art. 715 k.c. umowa użyczenia, która została zawarta na czas nieokreślony, wygasa w chwili, gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w którym mógł ten użytek uczynić. Co to oznacza w praktyce? 

Wyobraźmy sobie, że użyczamy sąsiadowi samochodu na czas nieokreślony. Auto zostało użyczone w celu dowożenia dziecka do szkoły. Kiedy dziecko skończy szkołę, a zatem cel użyczenia samochodu zostanie zrealizowany, użyczenie skończy się, pomimo że umowa została zawarta na czas nieokreślony.

Koszty eksploatacji samochodu i odpowiedzialność biorącego

W umowie użyczenia biorący zobowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania samochodu. Nie leży to w gestii użyczającego, ponieważ nie pobiera on opłaty za pożyczenie auta. Zatem biorący samodzielnie płaci za paliwo, myjnię, płyn do spryskiwaczy oraz koszty ewentualnych napraw, które wystąpiły w czasie użytkowania auta, np. wymianę żarówek.

Odpowiedzialność biorącego nie kończy się jednak na ponoszeniu kosztów wynikających z użytkowania samochodu. Jest on także odpowiedzialny za ewentualne uszkodzenie bądź utratę pojazdu w wyniku kradzieży. Biorący ponosi też odpowiedzialność wówczas, gdy:

  • używa auta w sposób sprzeczny z umową, np. zostawia samochód otwarty na parkingu, 
  • powierza samochód osobie trzeciej (wyjątek stanowią szczególne okoliczności, np. gdy osoba trzecia musi zawieźć biorącego do szpitala).

W takiej sytuacji użyczający może żądać natychmiastowego zwrotu pojazdu.

Warto pamiętać o tym, że biorący nie bierze odpowiedzialności za zużycie samochodu wynikające z prawidłowego użytkowania auta. W takim przypadku koszty napraw ponosi użyczający. Jest on również zobowiązany do wykupienia ubezpieczenia OC, nawet podczas trwania umowy użyczenia. Aby wybrać najlepszą ofertę polisy, warto skorzystać z kalkulatora ubezpieczeń OC/AC.

Przeczytaj także: Kolizja pożyczonym samochodem. Jakie są konsekwencje?

Warunki zwrotu i postanowienia końcowe w umowie

Warunki zwrotu samochodu nie muszą być określone w umowie użyczenia. W takim przypadku biorący jest zobowiązany do zwrotu pojazdu w stanie niepogorszonym. Jeśli jednak strony chcą określić warunki zwrotu, mogą opisać je w umowie, dodając własne wymogi, jak choćby konieczność wymiany zużytych części.

Na końcu umowy należy dodać postanowienia końcowe, czyli kryteria dotyczące wprowadzania zmian w umowie oraz liczbę egzemplarzy sporządzonego dokumentu. Niezbędne są również podpisy obu stron. Co ważne, umowa użyczenia zaczyna obowiązywać dopiero wtedy, gdy użyczający wyda samochód biorącemu. Dopóki tego nie zrobi, umowa nie ma mocy prawnej.

Pytania i odpowiedzi

Czy umowę użyczenia trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
Na jaki okres można zawrzeć umowę użyczenia samochodu?
Z kim można zawrzeć umowę użyczenia?

Redaktor Punkta
 
Ekspert ds. ubezpieczeń 

Artykuł, który czytasz został napisany przez jednego z ekspertów multiagencji Punkta. Staramy się przekazać całą naszą wiedzę na temat polis oraz towarzystw ubezpieczeniowych, aby świat ubezpieczeń stał się dla Ciebie jasny i zrozumiały.  

Najnowsze artykuły

2023.11.16  •  Samochód
Jak zarabiać na ubezpieczeniach OC nie będąc agentem ubezpieczeniowym?

Jeśli oferujesz usługi związane z motoryzacją i Twoimi klientami są kierowcy, program SKP jest właśnie dla Ciebie. Zostań partnerem Punkty. Przekazuj swoim klientom Kod Rabatowy na 100 zł przy zakupie OC/AC i zgarniaj prowizję.

Czytaj więcej
Najtańsze OC w 2023
2021.12.30
Najtańsze OC luty 2024 – ranking. Sprawdź prognozy i porównaj ceny OC w poprzednich miesiącach

Ceny obowiązkowego ubezpieczenia OC zmieniają się dynamicznie. Pamiętaj jednak, że porównując wysokość składki u różnych ubezpieczycieli, możesz oszczędzić nawet kilkaset złotych na polisie. Sprawdź ranking ubezpieczeń OC Punkty i sprawdź, gdzie można było kupić najtańsze ubezpieczenie OC i jakie są prognozy na kolejne miesiące. Pamiętaj, aby regularnie sprawdzać aktualizację naszego rankingu.

Czytaj więcej
2021.12.10  •  Samochód
Kary za brak OC w 2024 roku. Ile zapłacisz?

Uwaga kierowcy! Od 1 stycznia 2024 roku drastycznie wzrosły kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC. Sprawdź, ile możesz zapłacić, jeśli nie dopełnisz tego obowiązku i nie ryzykuj. Ubezpieczenie OC to nie tylko obowiązek, ale też ochrona dla Ciebie i innych uczestników ruchu drogowego.

Czytaj więcej
2024.01.07
Ubezpieczenie domu i mieszkania – na jakie koszty się przygotować?

Ubezpieczenie nieruchomości to nie tylko ochrona przed zagrożeniami czy wydarzeniami losowymi, ale przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa. Wiele osób zastanawia się, ile kosztuje polisa i jakie czynniki wpływają na jej cenę. Przyjrzymy się temu zagadnieniu i postaramy odpowiedzieć na pytanie „ile kosztuje ubezpieczenie domu/mieszkania?”.

Czytaj więcej
2024.01.07  •  Samochód
Ubezpieczenie samochodu powyżej 150 tysięcy – ile kosztuje i czy może stanowić koszt firmowy?

Wielu przedsiębiorców decyduje się na zakup auta o wartości powyżej 150 tys. złotych. W przypadku samochodu o tak wysokiej wartości, poza ubezpieczeniem OC, warto pomyśleć również o polisie AC. Jednak ubezpieczenie samochodu powyżej 150 tys. złotych może być przedmiotem pewnych ograniczeń podatkowych. Spra.wdź o czym pamiętać

Czytaj więcej
2024.01.07  •  Samochód
Normy emisji spalin dla samochodów osobowych

Normy emisji spalin są kluczowymi regulacjami, które określają dopuszczalne poziomy emisji zanieczyszczeń dla pojazdów samochodowych. W Europie obowiązują normy Euro, które mają na celu ograniczenie negatywnego wpływu transportu drogowego na środowisko i zdrowie publiczne.

Czytaj więcej

Najchętniej czytane

Najtańsze OC w 2023
2021.12.30
Najtańsze OC luty 2024 – ranking. Sprawdź prognozy i porównaj ceny OC w poprzednich miesiącach

Ceny obowiązkowego ubezpieczenia OC zmieniają się dynamicznie. Pamiętaj jednak, że porównując wysokość składki u różnych ubezpieczycieli, możesz oszczędzić nawet kilkaset złotych na polisie. Sprawdź ranking ubezpieczeń OC Punkty i sprawdź, gdzie można było kupić najtańsze ubezpieczenie OC i jakie są prognozy na kolejne miesiące. Pamiętaj, aby regularnie sprawdzać aktualizację naszego rankingu.

Czytaj więcej
2023.08.02  •  Samochód
Wysokie kary odstraszają przed rozmowami przez telefon w czasie jazdy

Rozmowy przez telefon to poważny problem na polskich drogach, który niejednokrotnie przyczynił się do niebezpiecznych sytuacji. Nie warto ryzykować również z tego powodu, że wykroczenie jest karane wysokim mandatem. Dowiedz się, co Ci grozi za rozmowę przez telefon w czasie jazdy.

Czytaj więcej
2023.08.02  •  Podróże
Czy za granicą trzeba mieć przy sobie prawo jazdy?

Na terytorium Polski nie musisz mieć przy sobie fizycznego dokumentu prawa jazdy. Obowiązek taki został zniesiony pod koniec 2020 roku. Czy takie same zasady obowiązują po przekroczeniu granicy? Dowiedz się, jakie konsekwencje wywołuje brak prawa jazdy przy kontroli za granicą.

Czytaj więcej